|
|
|
|
|
|
| Status |
dzielnica |
| Burmistrz |
Edward Kłos |
| Powierzchnia |
22,6 km² |
Ludność (2009)
• liczba ludności
• gęstość |
22 759 ▲
992 os./km² |
| Strefa numeracyjna |
22 |
| Kod pocztowy |
05-075 |
| Tablice rejestracyjne |
WX...YK, WX...YL, WX...YM, WX...YN, WX...YP, WX...YR, WX...YS, WX...YT, WX...YU, WX...YV, WX...YW, WX...YX, WX...YY, WX...YZ, oraz już niedawane WM |
Położenie na planie Warszawy
 |
| Strona internetowa |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
Ulica Armii Krajowej w Wesołej
Wesoła – dzielnica Warszawy, włączona do miasta 27 października 2002, wcześniej oddzielne miasto. Leży w południowo-wschodniej części miasta i graniczy z warszawskimi dzielnicami Rembertów i Wawer.
Wg danych GUS z dnia 31.12.2009 r. dzielnica posiada powierzchnię 22,6 km² i liczy 22 757 mieszkańców.[1]
[edytuj] Granice Wesołej
Ulica Sikorskiego w Wesołej
PKP Warszawa Wola Grzybowska
Ulica Sikorskiego w Wesołej, tego samego patrona ma jedna z ulic Mokotowa – podwójne nazwy ulic są świadectwem niedawnej odrębności Wesołej od Warszawy
[edytuj] Osiedla Wesołej
[edytuj] Wola Grzybowska
Początkowo folwark i osada należąca do gminy Okuniew. Legenda o pochodzeniu nazwy głosi, iż jej właścicielem był starosta warszawski – Grzybowski. Co najmniej od początku XX wieku własność księcia Emanuela Bułhaka. Według spisu z 1931 r. na terenie Woli Grzybowskiej były 52 domy. W czasach II wojny światowej poważnie zniszczona, odbudowana, w 1968 r. włączona do miasta Wesoła.
[edytuj] Wesoła-Centrum
Tereny obecnego osiedla Wesoła-Centrum należały ok. 500 lat temu do dóbr wsi Długa, a w XVII w. – do gminy Okuniew. Początki osadnictwa są związane z budową Kolei Terespolskiej. W Wesołej powstała wówczas platforma przeładunkowa dla wojska rosyjskiego, która z czasem stała się przystankiem kolejowym. Wokół niego powstawały domy urzędników, kolejarzy, tramwajarzy, a także letnisko. W 1918 r. osiedle przybrało nazwę Wesoła. Dalszy rozwój wiązał się ściśle z Warszawą. Według danych z 1931 r. w Wesołej było 70 budynków mieszkalnych. Pod koniec lat trzydziestych nastąpił burzliwy rozwój budownictwa willowego, czemu sprzyjał klimat i walory krajobrazowe osiedla.
Nazwa Groszówka pochodzi od niskiej ceny ziemi – 20 kopiejek (popularnie 1 grosz) za łokieć gruntu. Piaszczyste gęsto zalesione pagórki utrudniały rozwój osadnictwa na tym terenie, ale dzięki temu współcześnie większość ulic przypomina leśne aleje, a całość jest jakby parkiem.
[edytuj] Grzybowa i Zielona
Grzybowa w XVII w. była niewielką osadą, której rozwój warunkował trakt z Grochowa do Stanisławowa, przy którym stała karczma o nazwie Zielona. W spisach z 1827 r. Grzybowa miała zaledwie trzy domy i dwunastu mieszkańców. Natomiast wokół karczmy zaczynała rozwijać się osada Zielona.
W 1895 r. Zielona była wsią w powiecie warszawskim, w gminie Okuniew, o powierzchni 245 mórg z 68 mieszkańcami. W 1795 r. Austriacy wystawili tu komorę celną. Był to murowany, klasycystyczny budynek, zburzony w 1944 r. Grzybowa i Zielona od lat 30. z biednych osad przekształciły się w pokaźne osady letniskowe, wchodzące w skład gminy Wawer. Dzisiaj są to piękne osiedla położone wśród lasów między dwiema wydmami parabolicznymi. Na jednej z nich znajduje się "Kamień Piłsudskiego", upamiętniający ćwiczenia polowe Polskiej Organizacji Wojskowej 29 kwietnia 1917, w których uczestniczył brygadier Józef Piłsudski.
[edytuj] Stara Miłosna
Stara Miłosna jest najstarszym osiedlem Wesołej, której udokumentowana historia sięga XIV w. Była to wieś szlachecka. Pierwotna nazwa to Milosina, następnie Miłośnia, Miłośna – aż do Miłosnej[2]. Przez Miłosną wiódł trakt, którym przeganiano stada bydła, a także wożono zaopatrzenie dla Warszawy. Przy trasie istniały liczne karczmy oraz "domy pocztowe", czyli zajazdy. W I połowie XIX w. właścicielem dużej części ziem Miłosnej był książę Ksawery Drucki-Lubecki, ówczesny minister skarbu, który miał tu letni pałacyk zniszczony w trakcie bitwy pod Olszynką Grochowską.
Następnie dobra Miłosnej przeszły w ręce Rychłowskich, a na przełomie XIX i XX w. uległy parcelacji. W Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego z 1885 r. czytamy – "na dobra Miłosny składały się folwarki: Miłosna, Borków, Kaczydół i Żurawka, nomenklatury: Pohulanka, Janówek i Zakręt oraz osada Zakręt". Ponadto Miłosna "posiada stacyą drogi żelaznej warszawsko-terespolskiej, a w odległości 17 wiorst od Warszawy jest była stacya pocztowa przy drodze bitej".
Podczas I wojny światowej w 1915 r. wojska niemieckie przejęły rosyjską linię obrony, przebiegającą przez pasmo wydm Starej Miłosnej, tworząc linię obronną zwaną Brūckenkopf Warschau (Przedmoście Warszawy). W latach międzywojennych Stara Miłosna staje się prosperującą miejscowością letniskową z uzdrowiskiem borowinowym dla dzieci "Nasza Chata" i lotniskiem szybowcowym. Duże zniszczenia spowodowała II wojna światowa. W latach 1952-1957 miejscowość była siedzibą gminy Wesoła (tzw. dzielnicy powiatu).
Od końca lat 80. nastąpiła intensywna rozbudowa osiedla i przyrost mieszkańców. Powstała zabudowa wielorodzinna oraz jednorodzinna (przed przemianami ustrojowymi nazwa osiedla miała brzmieć "Osiedle 50-lecia PRL"). Obecnie, kolejne domy jednorodzinne zaczynają naruszać granice Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Od momentu wcielenia Wesołej do Warszawy (2002) postępuje budowa infrastruktury (drogi, kanalizacja), a także sukcesywnie rozwija się transport publiczny. Na osiedlu działa Stowarzyszenie Sąsiedzkie Stara Miłosna, biorące m.in. udział w wyborach samorządowych.
W roku 2005 osiedle liczyło 13000 mieszkańców, z czego 6098 było zameldowanych.
[edytuj] Plac Wojska Polskiego
Do I wojny światowej przy starej drodze stanisławowskiej istniał duży kompleks koszarów dla potrzeb wojsk rosyjskich, w czasach II Rzeczypospolitej przekształcony w zaplecze poligonowe. W maju 1939 przeniesiono z Torunia 2 Dywizjon Pomiarów Artylerii, dla którego wybudowano sztab, budynek orkiestry i WAK-u, a także trzy budynki mieszkalne. W czerwcu 1946 do koszar przeniesiono Szkołę Oficerów Informacji w związku z czym obiekt został objęty ścisłą tajemnicą. Od 1957 w koszarach stacjonował 1 Pułk Piechoty 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Na terenie jednostki wybudowano wiele bloków,szkołę podstawową, amfiteatr, ogród działkowy "Zachęta", pawilon handlowy, Klub "Kościuszkowiec". Powstaje tam nowa kaplica, która będzie się znajdować na terenach starych basenów. Osiedle liczy 2000 mieszkańców i stanowi teren otwarty.
[edytuj] Historia wojenna i powojenna
Podczas II wojny światowej Wesoła była ośrodkiem żywej działalności konspiracyjnej. Organizatorem walki podziemnej i założycielem Piątej Kompanii Armii Krajowej Rejonu (pułku) "Dęby" w Wesołej był por. Stefan Berent – pseudonim "Steb". Piąta kampania składała się z trzech plutonów, z których pierwszy obejmował teren Wesołej, Groszówki, Grzybowej, Zielonej oraz Szkopówkę, drugi działał na obszarze Woli Grzybowskiej, Sulejówka i Żurawki, natomiast trzeci – obejmował Starą Miłosną, Żwir i Zakręt. W 1944 Piąta Kompania liczyła 100 żołnierzy.
W lipcu 1944 w związku z przygotowywaniem Niemców do obrony wysiedlono ludność i zaminowano teren. Wiele osób trafiło do Rembertowa, a także do obozu w Pruszkowie. Przez 6 tygodni przebiegał tu odcinek frontu niemiecko-sowieckiego.
Ze względu na duże zniszczenia w Warszawie, po wojnie przesiedlono na teren Wesołej ponad tysiąc mieszkańców stolicy. W 1957 r. Wesoła weszła w skład nowo powstałego powiatu otwockiego. 17 grudnia 1968 dotychczasowe osiedla połączono i utworzono miasto Wesoła w województwie warszawskim. W 1971 r. liczyło ono 8367 mieszkańców i obejmowało obszar 23 km².
1 stycznia 1999 w związku z reformą administracyjną znalazła się w powiecie mińskim w województwie mazowieckim a 1 stycznia 2002 została przeniesiona do powiatu warszawskiego w tymże województwie.
27 października 2002 większość mieszkańców Wesołej w referendum zdecydowała o wejściu miasta w skład Warszawy. Wesoła stała się wtedy jedną z 18 dzielnic stolicy. W głosowaniu brało udział ok. 25% mieszkańców Wesołej, z czego ponad 70% zagłosowało za przyłączeniem Wesołej do Warszawy.[wyniki referendum do wglądu w UD Wesoła]
- Kościół parafialny Opatrzności Bożej w Wesołej – ufundowany w 1938 r. przez właściciela okolicznych dóbr księcia Emanuela Bułhaka w stylu wczesnochrześcijańskim. Nigdy nie dokończony w zamierzonej formie. W 1979 r. wnętrze kościoła zostało przebudowane w stylu wczesnobizantyjskim i ozdobione polichromiami i drogą krzyżową Via Crucis autorstwa prof. Jerzego Nowosielskiego. Na początku XXI wieku kościół został poddany gruntownemu remontowi, który znacznie zmienił jego pierwotny stylowy zewnętrzny i wewnętrzny wygląd.
- Kościół parafialny św. Antoniego Padewskiego w Starej Miłośnie – zbudowany z drewna w stylu zakopiańskim. Wybudowany po I wojnie światowej w Rokitnie pod Błoniem. W 1948 r. przeniesiony na obecne miejsce. W 2006 r. wnętrze kościoła uległo zniszczeniu przez pożar. Podczas remontu świątyni zostało jednak odtworzone.
- Zajazd w Starej Miłośnie – wzniesiony w XIX wieku jako Oberża na Trakcie, nazywany potocznie Szafa gra, przebudowany w 1945 i 1960 r. Na początku XXI wieku znaczna część obiektu została rozebrana, a na jej miejscu powstał parking sklepu sieci MarcPol.
- Czworak w Starej Miłośnie – wzniesiony w XIX wieku.
- Przedwojenna zabudowa willowa w Wesołej – kilkanaście domów rozmieszczonych w różnych częściach dzielnicy wkomponowanych w otaczający je sosnowy las.
Przypisy
[edytuj] Zobacz też