Ten artykuł dotyczy dzielnicy Warszawy. Zobacz też:
Białołęka – osiedle w Warszawie, które dało nazwę dzielnicy oraz
Białołęka – wieś w woj. dolnośląskim.
Białołęka – jedna z dzielnic Warszawy. Do 27 października 2002 r. była gminą. Nazwa Białołęka została nadana od szlachcica Białołęckiego, który wykupił tamte tereny przed I wojną światową.
Wg danych GUS z dnia 31.12.2009 r. dzielnica posiada powierzchnię 73,04 km² i liczy 89 324 mieszkańców[2].
- W okresie międzywojennym jedynym terenem obecnej Białołęki będącym w granicach Warszawy było osiedle Różopol.
- W 1951 grupa wsi (w tym Białołęka) została przyłączona do Warszawy w wyniku nowego podziału administracyjnego stolicy. Skrajnymi osiedlami będącymi wtedy w granicach Warszawy były: Nowodwory, Winnica, Dąbrówka Szlachecka, Dąbrówka Grzybowska, Brzeziny Nowe, Choszczówka, Białołęka Dworska i Białołęka Szlachecka.
- W 1976 roku, podczas kolejnej zmiany granic, do Warszawy włączono kolejne wsie i północno-wschodnia granica Warszawy uzyskała obecny kształt.
- W 1994 roku osiedle Białołęka dało nazwę nowej gminie Warszawa-Białołęka. Pod względem powierzchni gmina sytuowała się na trzecim miejscu pośród 11 gmin warszawskich, zajmując 15% powierzchni całego miasta.
- W 2002 roku zmieniono podział terytorialny Warszawy, likwidując gminy i zastępując je dzielnicami.
[edytuj] Publikacje Urzędu Dzielnicy Białołęka
Bezpłatny miesięcznik "Czas Białołęki" – wydawany od września 2008 r. w nakładzie 10 tys. egzemplarzy[3].
Funkcjonalnie obszar dzielnicy dzieli się na następujące części:
- przemysłową – znajdującą się w centralnej, południowej i południowo-zachodniej części Elektrociepłownia Żerań, Polfa Tarchomin SA, oczyszczalnia ścieków "Czajka", drukarnia wydawnictwa Agora, L'Oréal, Coca-Cola HBC Polska, tereny PKP, liczne firmy z branży budowlanej.
- osiedla mieszkaniowe o dużej gęstości zabudowy (wyraźnie dominująca zabudowa wysoka) – środkowo-zachodnia część (Nowy Tarchomin, Nowodwory i Nowe Świdry)
- osiedla mieszkaniowe o przeważającej zabudowie jednorodzinnej – północna i środkowo-północna (m.in. Choszczówka, Białołęka Dworska, Płudy, Henryków)
- osiedla mieszkaniowe wplecione w tereny wsi i grunty uprawne – wschodnia część (m.in. Brzeziny, Lewandów, Kobiałka, Białołęka Szlachecka, Mańki-Wojdy)
[edytuj] Osiedla białołęckie
Osiedla Białołęki na tle podziału
MSI
Lista osiedli (tzw. "małych dzielnic") położonych na Białołęce. Podzielona jest na obszar zachodni (między Wisłą, a ul. Modlińską), środkowo-zachodni (między ul. Modlińską, a linią kolejową), środkowo-wschodni (między linią kolejową, a kanałem Żerańskim i Bródnowskim) oraz wschodni (od kanałów do wschodniej granicy miasta). Wpisano je zgodnie z układem w rzeczywistości (na górze osiedla leżące na północy). Warto zwrócić uwagę, że podział formalny dzielnicy[4] znacznie odbiega od podziału informacyjnego wg Miejskiego Systemu Informacji. (Pismem pochylonym oznaczono osiedla nie uwzględniane formalnie przez TERYT).
|
zachód
|
środkowy zachód
|
środkowy wschód
|
wschód
|
Inne osiedla:
[edytuj] Zielona Białołęka
Urząd Dzielnicy Warszawa Białołęka u zbiegu ulic Modlińskiej i Światowida
- Park Henrykowski – 30 056 m²
- Park "Picassa" – 36 700 m²
- przy Botewa/Talarowej – 5088 m²
- obok os. Picassa – 32 900 m²
- wokół Urzędu Dzielnicy – 4560 m²
- Ogródek jordanowski przy ul. Światowida – 4600 m²
- Powierzchnia kwietników – 250 m²
- Powierzchnia różanek – 177 m²
- rzeka Wisła – 10 123 m
- Kanał Henrykowski – 9638 m
- Kanał Żerański – 9240 m, raj dla wędkarzy i amatorów sportów wodnych
- rzeka Długa (Kanał Markowski) – 5450 m
- Kanał Bródnowski – 3600 m
- Doprowadzalnik B – 3270 m
- Doprowadzalnik A – 2640 m
- Struga Jabłonna – 1838 m
1. Rezerwat przyrody Ławice Kiełpińskie – faunistyczny rezerwat przyrody położony na granicy Warszawy, którego celem jest ochrona miejsc gniazdowania ptactwa wodno–błotnego. Powierzchnia rezerwatu wynosi 803 ha.
2. Rezerwat Łęgi Czarnej Strugi – Rezerwat położony jest w południowo-wschodniej części gminy Nieporęt. Jego nazwa pochodzi od przepływającej opodal rzeki zwanej Czarną Strugą. Powierzchnia rezerwatu wynosi 39,53 ha.
Oprócz powyższych na Białołęce znajduje się wiele kompleksów leśnych o różnej powierzchni.
[edytuj] Zabytki Białołęki
- Zespół dworski przy Mehoffera (składający się z XVIII-wiecznego dworu i oficyny pałacowej z początku XIX wieku wzniesionej przez Tadeusza Mostowskiego oraz parku)
- ul. Mehoffera 2
- Kościół parafialny przy ul. Mehoffera jest jedyną gotycką świątynią w Warszawie, która dotrwała do naszych czasów w niemal nienaruszonym stanie. Czytelne są do dziś szesnastowieczne detale architektoniczne. Kościół wzniesiony został z cegły ułożonej w wątku polskim. Gotyk mazowiecki z początku XVI wieku.
- ul. Klasyków 21
- Kościół zbudowany w latach 1908-1913 w stylu neogotyku nadwiślańskiego. W dniu 8 września 1913 roku dokonano poświęcenia kościoła, a 16 września 1949 roku została erygowana Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przez Księdza prymasa Stefana Wyszyńskiego.
- ul. Głębocka 119
- Jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Warszawie, modrzewiowy, ufundowany prawdopodobnie przez królową Bonę w 1534 roku.
Tarchomin, osiedle na Białołęce. Ulica Światowida.
Główną arterią dzielnicy jest ulica Modlińska (przedłużenie ul. Jagiellońskiej), będąca częścią drogi krajowej 61 w kierunku Gdańska i Mazur oraz Trasa Toruńska, część drogi krajowej 8 w kierunku Białegostoku. Ważny szlak komunikacyjny wyznacza również ul. Płochocińska stanowiąca fragment drogi 633 w kierunku Nieporętu.
W planach ujęte są też następujące trasy ponadlokalne:
Przez dzielnicę przechodzi linia kolejowa w kierunku Działdowa. Na linii znajdują się trzy przystanki, na których zatrzymują się pociągi osobowe spółki Koleje Mazowieckie, kursujące z Warszawy Woli i Warszawy Gdańskiej do Legionowa, Nasielska, Ciechanowa i Działdowa.
Granice z innymi dzielnicami wyznaczają: Trasa Toruńska na południu (z Targówkiem) i rzeka Wisła na zachodzie z Bielanami i Łomiankami; od północy graniczy z gminami Jabłonna i Nieporęt, a od wschodu z Markami.
[edytuj] Budownictwo
Pod względem budownictwa jest najszybciej rozwijającym się obszarem w Warszawie. Duża część nowej zabudowy to domy jednorodzinne, dotyczy to głównie północnej i wschodniej części dzielnicy. Niestety zabudowa niektórych osiedli rozwija się dość chaotycznie. Występuje tu negatywnie oceniane przez urbanistów zjawisko budowania osiedli łanowych, na wydłużonych działkach rolnych – charakterystycznych dla wsi (m.in. zabudowa wzdłuż ul. Jasiniec, Słonecznego Poranka), zamiast rozplanowanych osiedli miejskich z regularną siecią ulic[5].
Białołęka ma wizerunek "sypialni" Warszawy, podobnie do leżącego po przeciwnej stronie stolicy Ursynowa, jednak z uwzględnieniem możliwości spędzania wolnego czasu na terenie dzielnicy (ścieżki rowerowe w tym trasa rowerowa wg projektu EuroVelo[6]), ekspozycją terenów zielonych – Białołęka graniczy z rezerwatem Łęgi Czarnej Strugi), duży procent powierzchni zajmują tereny leśne i rolne.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne